ผู้สูงอายุใช้ยาอย่างปลอดภัย: ทบทวนรายการยาและอย่าปรับยาเอง

ผู้สูงอายุที่ใช้ยาหลายชนิดมีโอกาสเกิดผลข้างเคียง ยาตีกัน และความผิดพลาดในการจัดยาเพิ่มขึ้น ศิริราชแนะนำให้ผู้สูงอายุและครอบครัวทบทวนรายการยากับแพทย์เป็นระยะ โดยไม่หยุด ลด หรือเปลี่ยนยาเอง

ใช้ยาให้น้อยเท่าที่จำเป็นภายใต้การดูแลของแพทย์

คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาลให้ข้อมูลว่า ผู้สูงอายุ โดยเฉพาะผู้ที่มีภาวะเปราะบาง มักได้รับยาหลายชนิดพร้อมกัน การใช้ยาหลายรายการอาจเพิ่มโอกาสเกิดผลข้างเคียง ปฏิกิริยาระหว่างยา และความผิดพลาดในการจัดหรือรับประทานยา จึงควรมีการทบทวนว่าทุกตัวยังจำเป็นและเหมาะสมหรือไม่

ผู้สูงอายุหรือบุตรหลานควรเตรียมรายการยาทั้งหมดไปพบแพทย์ รวมถึงยาที่ได้จากโรงพยาบาลหลายแห่ง ยาซื้อเอง สมุนไพร และผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร แล้วขอให้แพทย์หรือเภสัชกรช่วยตรวจสอบอย่างน้อยเป็นระยะ โดยเฉพาะหลังออกจากโรงพยาบาลหรือเมื่อมีการเพิ่มยาใหม่

• ไม่หยุดยา ลดขนาดยา หรือเปลี่ยนวิธีรับประทานด้วยตนเอง

• สอบถามแพทย์ว่ามีวิธีรักษาที่ไม่ใช้ยาร่วมด้วยหรือไม่ เช่น การออกกำลังกาย กายภาพบำบัด หรือการปรับพฤติกรรมตามความเหมาะสม

• เพิ่มความระมัดระวังเมื่อใช้ยานอนหลับ ยาออกฤทธิ์ต่อจิตประสาท ยาแก้ปวด หรือยาคลายกล้ามเนื้อ และปรึกษาผู้สั่งยาหากใช้เป็นประจำ

• หากมีอาการผิดปกติหลังใช้ยา เช่น ง่วงมาก สับสน เวียนศีรษะ หรือหกล้ม ควรติดต่อหน่วยบริการเพื่อรับคำแนะนำ

เป้าหมายไม่ใช่การหยุดยาให้มากที่สุด แต่คือการใช้ยาที่จำเป็น ในขนาดและระยะเวลาที่เหมาะสม โดยมีบุคลากรทางการแพทย์ช่วยประเมินความปลอดภัยเป็นรายบุคคล

ที่มา: คณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล มหาวิทยาลัยมหิดล